Στις 26-29 Ιανουαρίου 1821 έγινε η Μυστική Συνέλευση της Βοστίτσας που έμελλε να αποτελέσει καθοριστικό ιστορικό γεγονός καθώς σφράγισε την αρχή του αγώνα.

Ο σπόρος της Επανάστασης φυτεύτηκε εδώ. Η  Συνέλευση δρομολόγησε τη σπίθα της Επανάστασης κι επέδρασε καθοριστικά στην προετοιμασία του Αγώνα καλλιεργώντας το έδαφος για αναπόφευκτη πολεμική δράση των ισχυρών παραγόντων της Πελοποννήσου. Υπήρξε σημαντικότατο ιστορικό γεγονός όχι μόνο για την τοπική ιστορία αλλά και για την εθνική καθώς ταυτίζεται με την οργάνωση και έναρξη του αγώνα της εθνικής παλιγγενεσίας Ήταν το πρώτο πολιτικό γεγονός της Νεότερης Ιστορίας και το πρώτο επαναστατικό γεγονός για τις αποφάσεις και για την εξέλιξη του αγώνα.

Η απόφαση να μην παραστούν στην πρόσκληση του Τούρκου πασά της Τρίπολης συνιστούσε και την πρώτη επαναστατική πράξη. Στη Μυστική Συνέλευση της Βοστίτσας που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο των ενεργειών της Φιλικής Εταιρείας, καθώς  όλοι οι σύνεδροι ήταν Φιλικοί , συγκρούστηκαν η διστακτικότητα με το θάρρος, το συντηρητικό πνεύμα που εκπροσωπούσε ο Παλαιών Πατρών Γερμανός με την παρόρμηση του Γρηγορίου Δικαίου. Στο τέλος όμως, μετά από πέντε ολονύκτιες συνεδριάσεις επήλθε η σύνθεση των απόψεων και πρυτάνευσε η τόλμη καθώς σκοπός του Γένους ήταν η απελευθέρωση και “σε όλων τις καρδιές είχε φωλιάσει ο πόθος για την Ελευθερία” όπως είχε πει ο Παν. Κανελλόπουλος.

Ας δούμε όμως το ιστορικό της Συνέλευσης. Έλαβε χώρα στις 26-29 Ιανουαρίου 1821 και πήραν μέρος προύχοντες από την Αχαΐα, την Κορινθία και την Αρκαδία, ανώτεροι κληρικοί και ο Παπαφλέσσας ως απεσταλμένος της Φιλικής Εταιρείας.

Το φθινόπωρο του 1820, ο Φιλικός Ιω. Παπαρρηγόπουλος, αφού συναντήθηκε με τον Αλ.Υψηλάντη στο Ισμαήλιο της Βεσσαραβίας (σημερινό Ισμαήλ Ουκρανίας) επέστρεψε στην Ελλάδα διακηρύσσοντας τις οδηγίες της “Υπέρτατης Αρχής” για τη σύσταση Εφορίας των Φιλικών στην Πελοπόννησο. Έφοροι διορίστηκαν ο Παλαιών Πατρών Γερμανός, ο Μονεμβασίας Χρύσανθος, ο Χριστιανουπόλεως Γερμανός, ο Ασημάκης Ζαΐμης, ο Σωτήρης Χαραλάμπης, ο Θεοχαράκης Ρέντης και ταμίες ο Ιω. Παπαδιαμαντόπουλος και ο Παν. Αρβάλης.

Οι έφοροι επρόκειτο να συνεδριάσουν τον Φεβρουάριο του 1821 στη μονή του Μεγ. Σπηλαίου, ο ερχομός όμως του Παπαφλέσσα που αντιμετωπιζόταν με καχυποψία από τους πρόκριτους, συντόμευσε την σύσκεψη και άλλαξε τον τόπο διεξαγωγής.

Τελικά η σύσκεψη πραγματοποιήθηκε στο αρχοντικό του Ανδ. Λόντου στη Βοστίτσα από τις 26 Ιανουαρίου 1821 με διευρυμένη σύνθεση. Σε αυτήν έλαβαν μέρος εκτός από τα μέλη της Εφορείας του οικοδεσπότη και του Παπαφλέσσα , ο Κερνίτσης Προκόπιος, ο Αμβρόσιος Φράντζης, ο Αν. Ζαίμης, ο Ασημ. Φωτήλας, ο Σωτήρης  Θεοχαρόπουλος, ο Ιωάννης  Παπαδόπουλος, ο Λ. Μεσσηνέζης, ο Χαρ. Περρούκας, ο Παν. Δεληγιάννης και ο Δ. Μελετόπουλος.

Για  να μην κινήσουν λοιπόν υποψίες , τους διαμηνύθηκε ότι η συγκέντρωση στην οικία του Λόντου αφορούσε την επίλυση κτηματικών διαφορών μεταξύ δύο μοναστηριών του Μεγ. Σπηλαίου και της Μονής Ταξιαρχών. Εξάλλου, ο Παπαφλέσσας είχε κατέβει στην Πελοπόννησο με την ιδιότητα του Πατριαρχικού απεσταλμένου.

Κατά την πρώτη από τις πέντε συνεδριάσεις, ο Παπαφλέσσας εμφάνισε συστατική επιστολή του Αλ. Υψηλάντη και με μεγαλοστομίες επιχείρησε να πείσει τους συμμετέχοντες ότι η Επανάσταση έπρεπε να ξεκινήσει χωρίς χρονοτριβές.

Η αισιοδοξία του Παπαφλέσσα έγινε δεκτή με σκεπτικισμό καθώς γνώριζαν καλά οι συναχθέντες προύχοντες ότι η Πελοπόννησος δεν ήταν έτοιμη για ξεσηκωμό. Στην επόμενη συνάντηση, ο Π.Π Γερμανός υπέβαλε εκ μέρους όλων ερωτήματα στον Παπαφλέσσα ζητώντας να τεκμηριώσει τα λεγόμενα του. Εκείνος απάντησε αόριστα λέγοντας ότι οι Ρώσοι θα βοηθούσαν και ότι η επιτυχία της εθνικής εξέγερσης ήταν βέβαιη. Μάλιστα τους αποκάλυψε ότι η ημερομηνία είχε οριστεί για τις 25 Μαρτίου, εορτή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου.

Ακολούθησαν θορυβώδεις συζητήσεις και στις 29 Ιανουαρίου που έληξε η σύσκεψη, με τις απόψεις του Παπαφλέσσα φαίνεται πως τάχθηκαν μόνον οι πρόκριτοι του Αιγίου Ανδρ. Λόντος, Δημ. Μελετόπουλος  και Λ. Μεσσηνέζης. Η πλειοψηφία αποφάσισε να αναβληθεί η Επανάσταση επειδή θεώρησαν τον καιρό «ουκ αρμόδιον». Ως προς την έναρξη συμφώνησαν ως  κατάλληλη ημερομηνία την 23η Απριλίου  ή το αργότερο 21 Μαΐου.

Ο Παπαφλέσσας αποχώρησε πικραμένος κι αγανακτισμένος, εκφράζοντας την πεποίθηση του ότι θα άρχιζε τον αγώνα από την Μάνη. Η στάση του εξέφραζε την τόλμη ενός αληθινού επαναστάτη που ήρθε σε ρήξη με τη «σύνεση» των προκρίτων.

Τελικά, η έναρξη του Αγώνα δικαίωσε τον Παπαφλέσσα. Ο «απατεών» και «εξωλέστατος καλόγερος όπως τον αποκάλεσε ο Παλαιών Πατρών Γερμανός στα Απομνημονεύματα του, υπήρξε ο πρωτεργάτης της Επανάστασης στην Πελοπόννησο.

Αναφορές-Βιβλιογραφίες

Φωτάκος, Γρηγόριος Δικαίος  Παπαφλέσσας , εκδόσεις  Βεργίνα, 1996.

Διονύσιος Τζάκης, Η εφορία της Φιλικής Εταιρείας στην Πελοπόννησο :σκέψεις για τη συμμετοχή των τοπικών ηγετικών ομάδων στο εθνικό κίνημα.

Παλαιών Πατρών Γερμανός, Απομνημονεύματα, εκδόσεις Βεργίνα, 1996.

 

Το κείμενο είναι της Άννας Σπυροπούλου.

Για ένα σύντομο βιογραφικό της ανατρέξτε εδώ και για τη συλλογή όλων των κειμένων του στο ΕλλάδαTheProject, εδώ.