Την Ελλάδα του μέλλοντος πρέπει να την χαρακτηρίζουν τρεις έννοιες : Ισχύς- Εξωστρέφεια – Καινοτομία. Το θεμελιώδες διακύβευμα του αγώνα της παλιγγενεσίας, ως αέναη μάχη υπέρ πίστεως και πατρίδος, ήταν η αξίωση της καθολικής ελευθερίας-ανεξαρτησίας. Η Ελληνική Επανάσταση του 1821 στέφθηκε με επιτυχία εξαιτίας της διορατικότητας και  της προετοιμάσιας των μελών της Φιλικής Εταιρείας ,οι οποίοι γνώριζαν πως η χώρα στον αγώνα αυτόν ήταν μόνη της.Πρακτικά,η Ελληνική Επανάσταση αποτελεί  την πρώτη Επανάσταση του 19ου αιώνα που στέφθηκε με επιτυχία,που έπληξε το μαλακό υπογάστριο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ,ξεκίνησε από ένα μικρό,-σε μέγεθος-, έθνος που σήκωσε το ανάστημα του σε μία πολυπληθής δύναμη την οποία πολέμησε χωρίς οργάνωση πέραν της ανάγκης για ελευθερία.Ακόμη και οι φήμες περί «Αοράτου Αρχής»του ανώτατου οργάνου της Φιλικής Εταιρείας διαδόθηκαν για τη μη κατάρριψη των ψευδαισθήσεων των Ελλήνων πως είναι μόνοι τους.Παρόλα αυτά, δεν ήταν λίγοι εκείνοι που δε θέλησαν να συμμετάσχουν ενεργά στο δρόμο για την ελευθερία, μιας και τα προνόμια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας υπερίσχυαν προς όφελος τους.Οι λοιποί,-λίγοι και καλοί-, πίστεψαν, και μέσω διαφόρων διπλωματικών διεργασιών αλλά και της ελληνικής ομοψυχίας, το αποτέλεσμα δικαίωσε τον αγώνα και την πίστη τους.Στο ίδιο μοτίβο διπλωματίας αλλά και ομοψυχίας καλούμαστε να στηριχθούμε σήμερα παραμερίζοντας όσους δε λαμβάνουν μέτρα για το καλό της κοινωνίας ή δεν επιθυμούν αυτό,όπως τότε.

Άλλωστε,η  ισχυρά εξωστρεφής και καινοτόμος πατρίδα έχει τις ρίζες της στο διακύβευμα της εθνικής Ανάστασης, όπως ο φοίνικας ανεστήθη από τις στάχτες.Με τον όρο «ισχυρή» εννοούνται οι δημοκρατικοί και κοινωνικοί θεσμοί που εντάσσουν το κοινωνικό σύνολο εμφυσώντας μία ισχυρή εθνική συνείδηση ανεξαρτήτου καταγωγής.Στο ίδιο μοτίβο,πρέπει η Ελλάδα να είναι και ισχυρή στρατιωτικά και οικονομικά που ουδείς θα δύναται να αμφισβήτησει την εθνική της κυριαρχία,γεγονός που θα βοηθήσει και στην εν δυνάμει προσέλκυση ξένων επενδύσεων.Με τον όρο «εξωστρεφής» να γίνει η χώρα ανοιχτή στα κελεύσματα των καιρών με δυνατές συμμαχίες που θα της επιτρέπουν με μεγαλύτερη ευελιξία να εκπληρώνει τους σκοπούς της.Ενώ με τον όρο της «καινοτομίας» ,νοείται κάθε προσπάθεια για την ανάκαμψη της επιχειρηματικότητας μέσω χαμηλής φορολογίας, όπου θα παραχθούν προϊόντα εξαγώγιμα φιλικά στο περιβάλλον και στις ανάγκες της σύγχρονης κοινωνίας με τη βοήθεια της τεχνολογίας.

Ωστόσο,η πανδημία ανέδειξε τις δομικές στρεβλώσεις του παραγωγικού μας μοντέλου.Επί του παρόντος,η Ελλάδα πρέπει να αξιοποιήσει με τον καλύτερο δυνατό και δίκαιο τρόπο τα μεγάλα ποσά που θα διαθέσει η Ευρωπαϊκή Ένωση για την στήριξη των κρατών μελών της,βάζοντας μπροστά την επιτακτική ανάγκη αλλαγής πορείας και μετάβασης σε μία πράσινη οικονομία.Στην ελληνική περίπτωση, με τα προβλεπόμενα 72δις, η αποτελεσματική υλοποίηση του «Greek Green Deal», απαιτεί τουλάχιστον τριπλασιασμό στην ικανότητα του σχεδιασμού,της υλοποίησης και της απορρόφησης κονδυλίων από το δημόσιο.Ένα δύσκολο έργο, για το οποίο απαιτείται η υπέρβαση του συνόλου των σημερινών δυσλειτουργιών.

Η ανάκαμψη πρέπει να έχει συνάμα βραχυπρόθεσμους και μακροπρόθεσμους στόχους  σε ανοιχτή γραμμή με τους φορείς της κοινωνίας και τους πολίτες.Πρωταρχικό μέλημα της χώρας, να γίνει ανταγωνιστικότερη η οικονομία  και να ενισχυθεί η βιομηχανία, ώστε να δημιουργηθούν πολλές νέες θέσεις εργασίας.Μόλις το 2019 οι ελληνικές εξαγωγές βιομηχανικών προϊόντων ήταν 9%, εν αντιθέσει  9 άλλων ευρωπαϊκών χωρών πληθυσμιακά συγκρίσιμων με την Ελλάδα που ήταν 38%.Η χώρα μας πρέπει να διαθέσει μια ισχυρή μεταποιητική δραστηριότητα που θα φέρει απασχόληση και εισοδήματα και θα μετριάσει τους κλυδωνισμούς από επερχόμενες κρίσεις.Εξίσου, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις στην Ελλάδα υστερούν στην υιοθέτηση πράσινων και τεχνολογικά προηγμένων μεθόδων παραγωγής στο πλαίσιο μιας μακροπρόθεσμης στρατηγικής ενώ για τη δημιουργία νέων επιχειρήσεων (start-ups) στους τομείς των πράσινων υπηρεσιών χρειάζεται ευέλικτο νομοθετικό πλαίσιο,πράγμα που δεν υφίσταται προς το παρόν.

Αν οι νέες επενδύσεις γίνουν με νέες, πράσινες τεχνολογίες, η Ελλάδα μπορεί να κάνει το άλμα και να βρεθεί στην προμετωπίδα της εξέλιξης,γεγονός που απαιτεί την στήριξη στην πράσινη στροφή. Όμως, η μετάβαση αυτή δεν θα πρέπει να αφορά τους λίγους τους προνομιούχους,αλλά όλους μηδενός εξαιρουμένου,όχι μόνο των «συνήθων υπόπτων» (ενέργεια, βιομηχανία, μεταφορές, κτήρια, ναυτιλία, αεροπλοΐα, κ.ά.), αλλά επίσης και τομέων που συνήθως δεν συγκεντρώνουν τη δημόσια συζήτηση για το Περιβάλλον.Ειδικότερα,η μετάβαση στην πράσινη οικονομία οφείλει να είναι δίκαιη. Η κλιματική αλλαγή,επί της ουσίας,έχει μεγαλύτερο αντίκτυπο στις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες. Το μότο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας «κανείς δεν θα μείνει πίσω»στηρίζεται  στην ανάγκη για δίκαιη μετάβαση. Για το σκοπό αυτό, ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Δίκαιης Μετάβασης και το Επενδυτικό Σχέδιο “Βιώσιμη Ευρώπη” έχουν ως στόχο τη στήριξη μιας πράσινης μετάβασης που θα βασίζεται στην αλληλεγγύη και στη δικαιοσύνη.

Επιπρόσθετα,προκλήσεις για τη χώρα αποτελούν και οι εξελίξεις στην τεχνολογία και την καινοτομία που στη σήμερον ημέραν αποτελούν την κινητήριο δύναμη της ανάπτυξης μέσω της ολικής παραγωγικότητας.Η ψηφιακή εποχή έχει θέσει ένα νέο πλαίσιο μέσα στα όρια της 4ης βιομηχανικής επανάστασης, όπου με τη βοήθεια της τεχνολογίας έχει αυξηθεί η παραγωγικότητα,έχει μειωθεί το κόστος παραγωγής,έχει αναπτυχθεί η προσβασιμότητα στην πληροφορία και η τεχνητή νοημοσύνη.Παρόλο που η σύγχρονη τεχνολογία παρουσιάζει θετικά βήματα στην απασχόληση και την ευημερία,  υπάρχουν τροχοπέδια που θα πρέπει να λυθούν λιαν συντόμως  αναφορικά στη δομή της εργασίας και σε θέματα κοινωνικής συνοχής.Γενικά , θα πρέπει να αποτυπωθεί στο μυαλό όλων πως ο δίκαιος και σωστός κοινωνικός καταμερισμός των ωφελειών της τεχνολογίας θα εγγυηθεί τη μακροπρόθεσμη επίτευξη των στόχων της βιωσιμότητας,γενικά, και της εθνικής ανάκαμψης,ειδικά .

Είναι ξεκάθαρο λοιπόν, πως παρουσιάζονται δύο εντόνως αποκλίνοντα μονοπάτια επιλογής.Είτε θα διαμορφωθεί μία νέα πράσινη, κοινωνική συμφωνία, προς μία περισσότερο βιώσιμη, δίκαιη και ανθεκτική σε μελλοντικές κρίσεις κοινωνία. Είτε το περίφημο «Green Deal» θα δώσει τη θέση του σε άλλο ένα, απαρχαιωμένο οικονομικό deal, πελατειασμού και συντήρησης,πετώντας έτσι την ευκαιρία για μία βιώσιμη νέα αρχή.

Η «γιορτή» του επετειακού έτους 2021 ίσως μας υπενθυμίσει να μη ξεχνάμε το παρελθόν μας ,τις αξίες μας,την ταυτότητά μας,τους αγώνες μας ,αλλά πόσο δε, να αποτελέσουν εκείνες τις θύμησες που θα συμβάλλουν στην αναγέννηση της Ελλάδας, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό.Τα 200 χρόνια από την ένδοξη Ελληνική Επανάσταση θα δημιουργήσουν ανακατατάξεις στα χρόνια που έρχονται απο το 2021 και μετά και δε μένει παρά να το δούμε στην πράξη-Πράττοντας!

Το κείμενο είναι της Γεωργίας Πολυτάνου, αναλύτρια ενεργειακής ασφάλειας.

Για ένα σύντομο βιογραφικό της ανατρέξτε εδώ και για τη συλλογή όλων των κειμένων της στο ΕλλάδαTheProject, εδώ.